Woda a rozw�j cywilizacji na �wiecie

Prawo Archimedesa

roda 11 Maj

Do�wiadczenie dotycz�ce zastosowania prawa stworzonego przez Archimedesa.

Do�wiadczenie 1.
a) Potrzebne: szklanka woda
Czynno�ci do wykonania: Szklank� nape�niamy wod� prawie do pe�na, nast�pnie staramy si� powoli wlewa� ma�e ilo�ci wody i obserwowa� a� do momentu wylania si� wody.
Efekt: W pewnym momencie woda si�ga nad kraw�dzi szklanki.
Wyt�umaczenie: Napi�cie powierzchniowe powoduje utrzymanie si� wody "ponad" szklank�.
b) Potrzebne: szklanka woda p�yn do naczy�
Czynno�ci do wykonania: Szklank� nape�niamy wod� prawie do pe�na, nast�pnie staramy si� powoli wlewa� ma�e ilo�ci wody i obserwowa� a� do momentu gdy woda si�ga lekko ponad szklank�. Do wody dolewamy kropl� p�ynu do naczy�
Efekt: Nadmiar wody kt�ry utrzymywa�o napi�cie powierzchniowe wyla� si�.
Wyt�umaczenie: P�yn do naczy� zmiesza napi�cie powierzchniowe wody.
c) Potrzebne szklanka woda spinacz
Czynno�ci do wykonania: Szklank� nape�niamy wod� prawie do pe�na. Na wod� ostro�nie k�adziemy spinacz.
Efekt:
Wyt�umaczenie: Napi�cie powierzchniowe utrzymuje lekki spinacz na wodzie.

roda 11 Maj

Konstrukcja i zasady dzia�ania �odzi podwodnej.

1.Silnik
2.Akumulator
3.Zbiorniki na balast
4.�r�ba

Okr�ty podwodne buduje si� na trzy sposoby:
-Dwukad�ubowe–mocny kad�ub jest ca�kiem obudowany drugim kad�ubem
-P�torakad�ubowe–kad�ub mocny jest cz�ciowo os�oni�ty drugim kad�ubem
-Jednokad�ubowe-sk�adaj� si� z tylko mocnego kad�uba
Okr�ty podwodne posiadaj� zbiorniki na balast kt�re wype�nia si� wod�.

Zasady dzia�ania:
Silnik wprawia w ruch �rub� za pomoc� energii pozyskanej z akumulatora. �ruba kt�ra kr�c�c si� wypycha wod� i wprawia okr�t w ruch. Gdy okr�t chce si� zanurzy� nape�nia si� zbiorniki na balast by wyr�wna� si�� wyporu i si�� grawitacji.

roda 11 Maj

Konstrukcja i zasady dzia�ania jachtu.

Jachty s� to jednostki p�ywaj�ce o nap�dzie motorowym b�d� �aglowym. S�u�� one g�ownie do cel�w turystycznych. Elementami jachtu s�:
*dzi�b
*burta
*rufa
*pok�ad
*nadbud�wka
Zasady dzia�ania:
Jachty s� skonstruowane tak aby wykorzystywa� prawo Archimedesa tzn. �e si�a wyporu wody unosi je. Za to wiatr nap�dza jacht pchaj�c �agle.

roda 11 Maj

Konstrukcja i zasady dzia�ania tratwy.

Tratwy dziel� si� na 3 rodzaje:

1.Budowane ze zwi�zanych pni drzew belek trzciny ga��zi konar�w drzew. S�u�� jedynie do transportu ludzi i towar�w.

2.Tratwa zbudowana z po��czonych bali drewna, lub ga��zi trzciny poruszaj�cy si� z pr�dem rzeki lub za pomoc� pycha.

3.S� to tratwy ratunkowe wykonane z korka drewna plastiku b�d� metalu. Nieraz s� to tak �e sk�adane �odzie ratunkowe kt�re posiadaj� urz�dzenia do nape�niania i rozk�adania si� oraz wyposa�one s� w prowiant i lekarstwa.

Zasady dzia�ania:
1.Tratwa unosi si� dzi�ki materia�owi z kt�rego jest wykonana. Do poruszania si� ni� potrzeba jakiego� wios�a b�d� innego przedmiotu o du�ej powierzchni. Przedmiot ten wk�ada si� do wody i przeci�ga odpychaj�c si� od wody i powt�rzy� to z drugiej strony. Dzi�ki "zaparciu" si� o wod� tratwa rusza.
2. Tratwa unosi si� dzi�ki materia�owi z kt�rego jest wykonana. Do poruszania si� potrzebny jest pych b�d� po prostu d�ugi do�� gruby kij. Kija tego u�ywa si� do odpychania si� od dna oraz do zmieniania kursu poprzez odepchni�cie si� w bok. Tratwa ta porusza si� g��wnie dzi�ki sile pr�du rzeki.
3. Tratwy te unosz� si� dzi�ki powietrzu zamkni�temu wewn�trz nich. Tak jak w 1 rodzaju tratwy do sterowania u�ywa si� wios�a.

Og�lnie tratwy to p�askie �odzie bez kad�uba kt�re s�u�� do podr�owania po wodzie. Zazwyczaj s� zbudowane z materia��w kt�re unosz� si� na wodzie.

roda 11 Maj

Om�w zasady dzia�ania r�nych urz�dze� transportu wodnego.

�luza wodna- jest to urz�dzenie umo�liwiaj�ce statkom przep�yni�cie przez zbiornik wodny niweluj�c r�nice poziomu wody.
Zasady dzia�ania:
Gdy jedna komora jest zamkni�ta to druga otwarta. Do otwartej komory wp�ywa statek. Gdy statek wp�ynie ca�y do komory komora si� zamyka i woda wp�ywa b�d� wyp�ywa z komory. Po wyr�wnaniu poziomu w komorze i kanale wylotowym otwarte zostaj� wrota i statek wyp�ywa z komory.

-

Rodzaje transportu wodnego

roda 11 Maj

Om�wi� rodzaje transportu wodnego.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Transport wodny dzieli si� na morski oraz �r�dl�dowy.

Transport morski-�egluga realizowana mi�dzy portami morskimi. Dzieli si� j� na:
*�eglug� krajow� – podr�e po morskich wodach b�d�cych na terenie jednego kraju
*�eglug� przybrze�n� – podr�e obszarze wyznaczanym przez ka�dy kraj (w przypadku Polski jest to podr� po Morzu Ba�tyckim do 8' d�ugo�ci geograficznej wschodniej.
*�eglug� mi�dzynarodow� – podr�e po obszarach morskich nienale��cych do obszar�w �eglugi przybrze�nej i �eglugi krajowej.

Do transportu morskiego u�ywa si� specjalnych statk�w np.
-statk�w pasa�erskich-przewo��cych ludzi

-kontenerowc�w-przewo��cych kontenery z towarem

-gazowc�w-przewo��cych gaz w r�nej postaci

-tankowc�w-przewo��cych g��wnie produkty przemys�u naftowego

-drobnicowc�w-przewo��cych towar�w liczonych w sztukach zapakowane w skrzynie beczki worki itp.

-masowc�w-przewo��cych towar�w "nie opakowane" (towary s� bezpo�rednio wsypywane do �adowni).

�egluga �r�dl�dowa odbywa si� na terenie wype�nionym wod� sta��. Dzi�ki wodzie sta�ej �rodki transportu wodnego �r�dl�dowego posiadaj� znacznie mniejsze wymagania. Jednym z minus�w tego transportu s� przeszkody w postaci mielizn ska� i most�w. Dzi�ki temu �e statki s� w ci�g�ym kontakcie z brzegiem transport ten jest o wiele �atwiejszy.

Woda naturalna obrona

roda 11 Maj

Poda� przyk�ady i efekty u�ycia wody jako obrony w budownictwie miast i zamk�w.

Przyk�ady:
-
Zamek w Malborku
Fosy ci�gn�ce si� do oko�a zamku blokowa�y przej�cie wrogim jednostk�. Dzi�ki tej obronie jednostki przeciwnika by�y spowalniane i dziesi�tkowane. Spowolnienie przeciwnik�w dawa�o obro�c� bardzo du�o czasu do przygotowania si� na odparcie wroga. Jedynym minusem tej obrony by� fakt i� jedynym sposobem na wydostanie si� z zamku by�o przej�cie przez tereny na kt�rych "osiadali" wrogowie. Przy d�ugich obl�eniach brak mo�liwo�ci wydostania si� z zamku powodowa� i� zapasy jedzenia si� szybko ko�czy�y przez co wiele os�b musia�oby g�odowa�.

-
-

roda 11 Maj

Wykona� analiz� wp�ywu zbiornik�w wodnych na rozw�j gospodarczy miast portowych.

Polskie:
-Gda�sk

-Gdynia

Zagraniczne:

-Sewilla

-?

Analiza rozmieszczenia miast

roda 11 Maj

Wykona� analiz� rozmieszczenia miast pod wzgl�dem odleg�o�ci od zbiornik�w wodnych.

Gorz�w Wlkp.:

Przez niemal centrum tego miasta przep�ywa 3 co do d�ugo�ci rzeka w Polsce. Miasto jest po�o�one u uj�cia K�odawki.

Zielona G�ra:

Kiedy� jako osada le�a�a nad strumieniem Z�ota ��cza, kt�ry przez nast�pne stulecia by� �r�d�em wody i energii dla mieszka�c�w i funkcjonuj�cego tu przemys�u. Teraz ta woda jest zamieszczana w V klasie zanieczyszcze�.

Nowa S�l:

Miasto po�o�one na lewym brzegu Odry.
Obraz miasta w XIII wieku

Jak wida� niemal wszystkie osady za�o�one w Polsce by�y zak�adane w okolicach zbiornik�w wodnych. Wi�kszo�ci z tych miast woda pomog�a rozwin�� gospodarczo dzi�ki czemu sta�y si� nieod��cznymi cz�ciami Polski (np. Warszawa stolica RP)

Analiza map historycznych i geograficznych

roda 11 Maj

Wykona� analiz� por�wnawcz� map historycznych i geograficznych danego regionu.

Polska:
-Mapy historyczne

-Mapy geograficzne

Analiza:
Mapy historyczne a geograficzne r�ni� tym co maj� przedstawi�. Jak wida� mapy historyczne (w tych przypadkach) pokazuj� obszary zajmowane przez kraje w jakim� okresie czasu niemal nie pokazuj�c zbiornik�w wodnych. Natomiast mapy geograficzne pokazuj� g��wnie zbiorniki wodne oraz wysoko�� terenu nad poziomem morza.

roda 11 Maj

Wymie� zmiany jakie zasz�y w rozmieszczeniu zbiornik�w wodnych.

Zmiany:
- <---Mapka pokazuje zlodowacenia Polski
<---mapka pokazuje zbiorniki wodne w Polsce
Jak wida� ostatnie zlodowacenie (p�nocnopolskie ostatnie zlodowacenie) pozostawi�o po sobie bardzo du�� ilo�� wody kt�ra stworzy�a najr�niejsze zbiorniki wodne. Poprzednie zlodowacenia tak�e zostawi�y po sobie du�� ilo�� wody jednak wi�kszo�ci z tych w�d ju� nie ma.
-
-
-

Anliza wydarzenia historycznego

Wtorek 12 Kwiecień

Analiza wybranych wydarze� historycznych - pod wzgl�dem wody/zbiornik�w wodnych
Bitwa pod Termopilami-480r.p.n.e.
Wojska Greckie broni�y si� w w�skim "korytarzu". Przed nim z jednej strony znajdowa�o si� urwisko a z drugiej morze. Pozwoli�o to na ukierunkowanie pers�w i zmniejszenie znaczenia ich przewagi liczebnej. Dzi�ki temu oko�o 6 tysi�cy grek�w wytrzyma�o nap�r 135 tysi�cy perskich wojownik�w i zmniejszy�o liczebno�� wroga o 10-35 tysi�cy.
Mapa pokazuj�ca po�o�enie Termopil ////////�r�d�o wikipedia.org

Wtorek 12 Kwiecień

Pokazanie na mapie fizycznej rozmieszczenia zbiornik�w wodnych.

Legenda:
-ciemnny niebieski-obszar z wi�ksz� ilo�ci� zbiornik�w wodnych.
-b��kitny-obszar z mniejsz� ilo�ci� zbiornik�w wodnych.

Obecnie:

W poprzednich wiekach:

Zdj�cie te przedstawia zlodowacenia jakie by�y na obszarze Rzeczypospolitej Polski.
Cofaj�ce i topi�ce si� lodowce pozostawi�y po sobie wi�kszo�� zbiornik�w wodnych znajduj�cych. Jak wida� bardzo du�a ilo�� zlodowace� pozostawi�a zbiorniki wodne a� do dzi�.